We doken in mythes rond circulair bouwen. Is lineair écht goedkoper? Duurt biobased bouwen langer? In het Spark Lab toetsten we hardnekkig aannames, samen met Jetske Thielen en Cassandra Vugts. 

Een aantal mythes die we onder de loep legden

1. Bouwen met hout leidt tot vertraging

Deze mythe is busted
Houtbouwprojecten worden ongeveer twee keer zo snel gerealiseerd, zowel voor grondgebonden woningen als appartementen. Dit geldt vooral voor losse elementen en modulebouw. Bij losse elementen worden houtconstructies in de fabriek geprefabriceerd en snel gemonteerd op locatie. Bij modulaire houtbouw, waarbij hele modules vooraf worden gebouwd, wordt de bouwtijd nog verder verkort. Hout is lichter dan beton of staal, wat transport en plaatsing versnelt. Daarnaast vermindert houtbouw de CO2-uitstoot en bouwafval, waardoor het een snellere en duurzamere bouwoptie is.

2. liniair bouwen is goedkoper dan circulair bouwen

Deze mythe is plausibel
In 2022 zijn verschillende varianten van circulair bouwen doorgerekend. De resultaten toonden
aan dat een investering van 3% tot 6% in bouwkosten kan leiden tot een CO2-reductie van 30%
tot 60%, minder onderhoudskosten en een hogere restwaarde van de materialen.

• De BCI (Building Circularity Index) stijgt van 44% in de nulmeting naar 67% in de meest
  circulaire variant.
• De MPG (Milieu Prestatie Gebouw) score daalt van €0,73/m2 BVO/jaar in de nulmeting naar
  €0,47/m2 BVO/jaar in de circulaire variant.
• Verder nemen de onderhoudskosten over 75 jaar af met 8%, terwijl sloopkosten met de helft
  verminderen en de restwaarde van herbruikbare materialen verdubbelt.
  Het onderzoek laat zien dat circulair bouwen niet duurder is dan traditionele bouw- en
  exploitatiekosten; het vraagt wel anders rekenen en investeren dan in lineaire bouw.

3. biobased isolatie is brandgevaarlijk en trekt ongedierte aan

Deze mythe is busted.
Biobased isolatiematerialen worden behandeld om ongedierte te weren en zijn voorzien van
brandvertragers. Hierdoor vertonen ze vergelijkbaar gedrag als traditionele isolatiematerialen, zowel wat betreft bescherming tegen ongedierte als hun brandveiligheid. De behandelingen zorgen ervoor dat de biobased materialen voldoen aan de strikte normen voor brandveiligheid, zoals de Europese brandklasse en de vereisten in het Bouwbesluit. Daarnaast bieden ze de voordelen van duurzaamheid, omdat ze afkomstig zijn van hernieuwbare bronnen zoals hout, hennep of schapenwol, en minder belasting op het milieu veroorzaken.

De effectiviteit van biobased isolatie in het reguleren van temperatuur en geluidsisolatie is vergelijkbaar met conventionele materialen, wat hen een waardevolle optie maakt voor zowel nieuwbouw- als renovatieprojecten. Dankzij hun ademende eigenschappen dragen ze bovendien bij aan een gezond binnenklimaat, wat hun aantrekkelijkheid verder vergroot in de context van circulair bouwen en duurzame bouwpraktijken.

Bronnen:
Website NPLW
Website Isoleerbewust

4. We kunnen altijd nog 'gewoon' lineair blijven bouwen

Deze mythe is busted

• Schaarste van grondstoffen: De beschikbaarheid van
  natuurlijke grondstoffen neemt af, wat de
  verschuiving naar circulair bouwen versnelt. Volgens
  rapporten van de European Environment Agency
  (EEA, 2024) en World Economic Forum wordt de
  ontginning van bouwmaterialen sneller dan de
  natuurlijke hernieuwingssnelheid.
• Milieu-impact: De bouwsector is wereldwijd
  verantwoordelijk voor ongeveer 38% van de CO2-
  uitstoot (Transitieteam Circulaire Woningbouw,
  2021).
• Afvalproductie: De bouwsector is een van de
  grootste producenten van afval (European
  Commission Circular Economy Action Plan, WRAP,
  2024).
• Klimaatverandering: De bouwsector draagt bij aan
  de opwarming van de aarde via directe en indirecte
  emissie (UNEP, 2023).
• Veranderende wet- en regelgeving: Europese
  wetgeving, zoals het EU Circular Economy Action
  Plan en het Nederlandse Bouwbesluit, stelt
  strengere eisen voor duurzamer bouwen (2023).
• Verlies van ecologische diversiteit: Het lineaire
  model draagt bij aan het verlies van biodiversiteit
  door overexploitatie van natuurlijke hulpbronnen,
  zoals benadrukt door het Convention on Biological
  Diversity (2023).

En zo hebben we er nog wel een paar. Benieuwd of verduurzamen loont of niet, of circulair bouwen de kloof tussen arm en rijk vergroot, of dat bouwen met hout slecht is voor bossen en het milieu? Lees alle mythes én onze onderzoeksresultaten.